สารนิพนธ์

เทคนิคและกระบวนการใช้โปรแกรม Adobe Flash CS5 สำหรับการผลิตบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต  

ของโรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา

นางสาวจิราวรรณ   สมบูรณ์ธรรม

รหัสนิสิต 53040471 สาขาเทคโนโลยีการศึกษา

ภาค ปกติ

อาจารย์นิเทศก์

ว่าที่เรือตรี ดร.อุทิศ  บำรุงชีพ

สารนิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการฝึกประสบการณ์วิชาชีพเทคโนโลยีการศึกษา 423460

ตามหลักสูตรปริญญาการศึกษาบัณฑิต (กศ.บ. 4 ปี)  

สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา

คณะศึกษาศาสตร์  มหาวิทยาลัยบูรพา

ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2556

บทที่  1

บทนำ

ความเป็นมาและความสำคัญของการศึกษาค้นคว้า

ยุคเทคโนโลยีในปัจจุบัน เป็นยุคแห่งความเจริญก้าวหน้า ในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งส่งผลให้ระบบการศึกษาพัฒนาตามไปด้วย ด้วยการขยายข้อจำกัดในเรื่องการสื่อสารที่ไม่กว้างขวางในอดีต เปิดเป็นโอกาสช่องทางที่มากขึ้น อย่างในเรื่องของสื่อการสอนที่มีความหลากหลาย ซึ่งเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยมีเครือข่ายข้อมูลกระจายข่าวสารต่างๆ ประกอบกับสื่อการสอนที่ทวีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ได้นำไปสู่รูปแบบการเรียนรู้ด้วยตนเองที่เข้ามาเสริมระบบการเรียนแบบดั้งเดิม การเรียนรู้อยู่กับบ้านหรือที่ทำงานผ่านเครือข่าย  คอมพิวเตอร์ และสื่อสำเร็จรูปต่างๆ เป็นรูปแบบที่ชัดเจนต่อการเรียนรู้

โดยปกติการจัดการเรียนการสอนในสถานศึกษาต่างมีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนได้เกิดพฤติกรรมการเรียนรู้สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน สภาพการจัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน ครูมักจะทำหน้าที่อธิบายแนะนำ ถ่ายทอดความรู้ให้แก่นักเรียนเพื่อให้นักเรียนได้รับความรู้ ดังนั้น ครูผู้สอนจึงต้องวางแผนการสอนของตนเอง เพื่อพัฒนานักเรียนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องตามวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้ และเพื่อให้การจัดการเรียนการสอนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จึงต้องอาศัยเทคโนโลยีทางการศึกษาเข้ามาช่วย ในส่วนนี้เองนักเทคโนโลยีการศึกษาจึงมีหน้าที่ช่วยครูผู้สอนในการจัดการผลิตสื่อการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การเรียนรู้และทำให้นักเรียนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

ในการปฏิรูปการศึกษามีหลักการสำคัญ คือ การเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เพราะการเรียนจะประสบความสำเร็จได้นั้นขึ้นอยู่กับตัวผู้เรียนเป็นหลัก ครูผู้สอนจึงจำเป็นต้องจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน โดยการจัดเตรียมการด้านเนื้อหา วัสดุอุปกรณ์ สื่อการเรียนต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับผู้เรียน (ธนู ฤทธิกูล 2542,2) ดังนั้นครูจึงใช้สื่อการสอนช่วยจัดและเสริมประสบการณ์ของผู้เรียน เพราะสื่อการสอนเป็นตัวกลางที่ช่วยนำและถ่ายทอดข้อมูลความรู้จากครูผู้สอน ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้และเข้าใจ (อังคณา นิลใบ 2546,1)    คอมพิวเตอร์ช่วยสอนก็เป็นทางเลือกที่ดีทางหนึ่งที่ช่วยให้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เห็นภาพ สื่อความหมายได้ชัดเจน อีกทั้งยังสร้างความแปลกใหม่เร้าความสนใจแก่ผู้เรียนได้เป็นอย่างดี    

 “บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน” หรือ CAI คือ การนำคอมพิวเตอร์มาเป็นเครื่องมือสร้างให้เป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อให้ผู้เรียนนำไปเรียนด้วยตนเองและเกิดการเรียนรู้ ในโปรแกรมประกอบไปด้วย เนื้อหาวิชา แบบฝึกหัด แบบทดสอบ ลักษณะของการนำเสนออาจมีทั้งตัวหนังสือ ภาพกราฟิก ภาพเคลื่อนไหว สีหรือเสียง เพื่อดึงดูดให้ผู้เรียนเกิดความสนใจมากยิ่งขึ้นรวมทั้งการแสดงผลการเรียนให้ทราบทันทีด้วยข้อมูลย้อนกลับ (Feedback) แก่ผู้เรียน และยังมีการจัดลำดับวิธีการสอนหรือกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อให้เหมาะสมกับผู้เรียนในแต่ละคน ทั้งนี้จะต้องมีการวางแผนการในการผลิตอย่างเป็นระบบในการนำเสนอเนื้อหาในรูปแบบที่แตกต่างกัน(นันทนา หนูช่วย,2554)

วงการการศึกษาในยุคปัจจุบันนี้มีจุดมุ่งหมายเน้นให้ผู้เรียนศึกษาหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่  มีการเรียนรู้ตลอดชีวิต และทันต่อเหตุการณ์ปัจจุบัน เทคโนโลยีจึงมีบทบาทที่สำคัญในการตอบสนองการเรียนรู้ของผู้เรียน หรืออีกนัยหนึ่งคือต้องการให้โรงเรียนทุกโรงเรียนจัดการศึกษาโดยนำเทคโนโลยีมาใช้กับการเรียนการสอนในทุกกลุ่มสาระ เรียกได้ว่าเป็นการบูรณาการวิชากับสื่อการสอน การศึกษาในยุคนี้จึงเปรียบได้ว่า “การศึกษายุคดิจิตอล”             

                ศูนย์พัฒนาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ หรือ Nectec ได้สรุปไว้ว่าบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (CAI on Web) จัดได้ว่าเป็นโฉมหน้าใหม่ของการสร้างสื่อการเรียนการสอนด้วยคอมพิวเตอร์ โดยนำเอาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ มาผสมผสานกับเทคโนโลยีการศึกษา และเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต เนื่องจากเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตมีลักษณะเฉพาะ คือ มีความสามารถในการนำเสนอข้อมูลผ่านระบบ World Wide Web ซึ่งสามารถเรียกดูข้อมูลได้ตลอดเวลา ดังนั้นระบบอินเทอร์เน็ตจึงสามารถเผยแพร่ได้รวดเร็ว และกว้างไกล

                การเรียนผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตจะช่วยเสริมสร้างศักยภาพของสติปัญญาเพราะเป็นการเรียนที่ผู้เรียนสนใจ รู้สึกท้าทายและมีโอกาสประสบความสำเร็จได้เนื่องจากประสบการณ์เดิมที่มีอยู่กับความรู้ใหม่ไม่ต่างกันมากนัก นอกจากนี้การเรียนรู้ของแต่ละคนมีระยะเวลาและความสนใจต่างกันไป การเรียนรู้ระหว่างผู้เรียนและผู้สอนต้องมีลักษณะการเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงอย่างมีปฏิสัมพันธ์กัน (วิชัย วงษ์ใหญ่,2542 อ้างถึงใน ปริชมน ศุภวัฒน์วิมล,2545)

                และด้วยเหตุผลทั้งหมดที่กล่าวมาข้างต้น จึงทำให้ผู้จัดทำสนใจศึกษาการผลิตบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ต โดยใช้โปรแกรม Adobe Flash CS5 ซึ่งเป็นโปรแกรมที่เหมาะสมในการใช้งาน และการสร้างสรรค์ผลงานที่หลากหลาย บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตเป็นสื่อที่สามารถตอบโต้กับผู้เรียนได้ และสามารถเข้าถึงได้ทุกที่ ทุกเวลา ที่มีการเชื่อมต่อเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เป็นการเพิ่มโอกาสทางการศึกษาอีกช่องทางหนึ่ง และเป็นตัวช่วยที่ทำให้เนื้อหามีความน่าสนใจยิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์ของการศึกษาค้นคว้า      

1.   เพื่อให้ทราบถึงเทคนิคและกระบวนการผลิตคอมพิวเตอร์ช่วยสอนโดยใช้โปรแกรม Adobe Flash CS5

2.  เพื่อให้สามารถนำความรู้เรื่องโปรแกรม Adobe Flash CS5 ไปประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์สื่ออื่น ๆ ต่อได้

ประโยชน์ของการศึกษาค้นคว้า

1. ได้ทราบถึงเทคนิคและกระบวนการผลิตคอมพิวเตอร์ช่วยสอนโดยใช้โปรแกรม Adobe Flash CS5

2. สามารถนำความรู้เรื่องโปรแกรม Adobe Flash CS5 ไปประยุกต์ใช้ในการสร้างสรรค์สื่ออื่น ๆ ต่อได้

ขอบเขตและข้อจำกัดของการศึกษาค้นคว้า

การศึกษาครั้งนี้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ จึงได้กำหนดขอบเขตของการศึกษาไว้ได้ดังนี้

                1. ดำเนินการศึกษาค้นคว้าในเรื่อง เทคนิคและกระบวนการใช้โปรแกรม Adobe Flash CS5 สำหรับการผลิตบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอนผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ของโรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา โดยแบ่งเป็นหัวข้อย่อย ดังนี้

     1.1  เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์ช่วยสอน (ความหมาย วัตถุประสงค์ องค์ประกอบ ข้อดี ข้อจำกัด ฯลฯ)

     1.2  ขั้นตอน / กระบวนการผลิตสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอนโดยใช้โปรแกรม Adobe Flash CS5

2.  ข้อจำกัดของการศึกษาค้นคว้า จำเป็นต้องอาศัยความรู้ในวิชาที่เรียนบางส่วนมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ และประสบการณ์ในการเรียนรู้ค่อนข้างจำกัดเนื่องจากการฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพเทคโนโลยีการศึกษาในระหว่างวันที่ 29 ตุลาคม 2556 – 14 กุมภาพันธ์ 2557 เป็นระยะเวลาที่ค่อนข้างจำกัด และปฏิบัติงานหลากหลายภาระงานพร้อม ๆ กัน

วิธีการศึกษาค้นคว้า

1. ดำเนินการศึกษาค้นคว้า โดยการศึกษาจากตำราและเอกสารทางวิชาการ

2. ดำเนินการศึกษาค้นคว้า โดยการสืบค้นข้อมูลสารสนเทศผ่านทางเครือข่ายอินเตอร์เน็ต

3. ดำเนินการศึกษาค้นคว้า โดยการสัมภาษณ์บุคคลที่มีความรู้ความสามารถและมี

ประสบการณ์ตรงในการผลิตสื่อบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน

4.  ดำเนินการศึกษาค้นคว้า โดยผ่านประสบการณ์ตรงที่ได้รับจากการสังเกต และปฏิบัติงานจริงระหว่างการฝึกปฏิบัติงาน ณ โรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา

สถานที่ศึกษาค้นคว้า

โรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา

ที่อยู่ เลขที่ 73 ถ. บางแสนล่าง ต.แสนสุข อ. เมือง จ.ชลบุรี 20131

ระยะเวลาการศึกษาค้นคว้า

ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2556

ระหว่างวันที่ 29 ตุลาคม 2556 – 14 กุมภาพันธ์ 2557

นิยามศัพท์เฉพาะ

สารนิพนธ์ หมายถึง ข้อมูลที่เขียนเรียบเรียงขึ้นจากการศึกษาค้นคว้าแบบอิสระตามหัวข้อที่สนใจในระหว่างการฝึกปฏิบัติงานวิชาชีพเทคโนโลยีการศึกษา โดยสาระในการเรียบเรียงต้องมีการจัดระบบด้วยภาษาวิชาการ ค้นคว้า วิเคราะห์ สังเคราะห์ผสมผสานกับประสบการณ์จริงในขณะฝึกปฏิบัติงานจริง ณ  โรงเรียนสาธิต “พิบูลบำเพ็ญ” มหาวิทยาลัยบูรพา อันเป็นส่วนหนึ่งของงานที่ผู้ศึกษาต้องทำเพื่อสิทธิในการรับปริญญาตามที่สถาบันได้กำหนด ไว้สำหรับหลักสูตรปริญญาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาสารนิพนธ์เป็นผู้ควบคุม และให้คำปรึกษาในการดำเนินการ

สื่อการสอน (Instruction Media) หมายถึง วัสดุ อุปกรณ์ หรือวิธีการใด ๆ ก็ตามที่เป็นตัวกลางหรือพาหะในการถ่ายทอดความรู้ ทัศนคติ ทักษะและประสบการณ์ไปสู่ผู้เรียน สื่อการสอนแต่ละชนิดจะมีคุณสมบัติพิเศษและมีคุณค่าในตัวของมันเองในการเก็บและแสดงความหมายที่เหมาะสมกับเนื้อหาและเทคนิควิธีการใช้อย่างมีระบบ

บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน หมายถึง โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการเรียนการสอนโดยมีการนำเสนอบทเรียนแก่นักเรียนเป็นรายบุคคล ซึ่งมีทั้งภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว กราฟิก เสียง และข้อความต่าง ๆ นักเรียนสามารถป้อนข้อมูลโต้ตอบกับคอมพิวเตอร์ เป็นการเรียนรู้ด้วยตนเอง นอกจากนี้ยังสามารถทบทวนเนื้อหา ทำแบบฝึกหัดและวัดผลการเรียนรู้ด้วยตนเองได้

โปรแกรม Adobe Flash CS5 หมายถึง โปรแกรม Flash เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยในการสร้างสื่อมัลติมีเดีย, ภาพเคลื่อนไหว (Animation) , สื่อ Presentation, เกมส์, แบบทดสอบ, E-Book, Website, Streaming Video, ฐานข้อมูล, ภาพกราฟิกที่มีความคมชัด เนื่องจากเป็นกราฟิกแบบเวคเตอร์(Vector), สามารถเล่นเสียงและวีดิโอ แบบสเตริโอได้, สามารถสร้างงานให้โต้ตอบกับผู้ใช้(Interactive Multimedia) มีฟังก์ชั่นสำหรับการเขียนโปรแกรม (Action Script) และยังทำงานในลักษณะ CGI โดยเชื่อมต่อกับการเขียนโปรแกรมภาษาอื่น ๆ ได้มากมาย

เครือข่ายอินเทอร์เน็ต หมายถึง  เครือข่ายคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่อกันเป็นจำนวนมากครอบคลุมไปทั่วโลกโดยอาศัยโครงสร้างระบบสื่อสารโทรคมนาคมเป็นตัวกลางในการแลกเปลี่ยนข้อมูล มีการประยุกต์ใช้งานหลากหลายรูปแบบ อินเทอร์เน็ตเป็นทั้งเครือข่ายของคอมพิวเตอร์ และเครือข่ายของเครือข่าย

กรอบแนวคิดในการศึกษาค้นคว้า